Już za kilka tygodni rozpoczyna się letni sezon urlopowy, a co za tym idzie – podróże samolotami na bliższych i dłuższych dystansach. Niestety nie wszystkie linie lotnicze mogą się pochwalić punktualnością. Co więcej, wielu przewoźników odmawia pasażerom praw przysługującym im w sytuacji opóźnionego lub odwołanego lotu, a niektórzy nawet celowo wprowadzają nieświadomych pasażerów w błąd.

Jakie prawa jako pasażerowie mamy w związku z tym, że nasz lot jest opóźniony, a jakie, gdy jest odwołany? Kiedy dostaniemy posiłek a kiedy zwrot kosztów? Czy zawsze, gdy nasz lot jest odwołany, możemy dochodzić odszkodowania? Warto już dziś zapoznać się z kilkoma praktycznymi informacjami w tym zakresie.

Większość powyżej wspomnianych kwestii reguluje Rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. Ustanawia ono wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia zarezerwowanych przez nich lotów.

Wspomniany akt prawny określa minimalne standardy i prawa pasażerów w trzech wskazanych sytuacjach:

  • opóźnienia lotu,
  • odwołania lotu oraz
  • odmowy przyjęcia pasażera na pokład wbrew jego woli.

Zakres zastosowania rozporządzenia obejmuje pasażerów:

  • odlatujących z portu lotniczego znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego UE oraz
  • pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w państwie trzecim, podróżujących do Państwa Członkowskiego UE, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy jest przewoźnikiem unijnym.

Warto pamiętać, że zgodnie z TFUE, postanowienia Traktatów mają także zastosowanie do departamentów zamorskich krajów UE. Wśród nich znajdują się: Gwadelupa, Gujana Francuska, Martynika, Reunion, Majotta oraz Saint-Martin, Azory, Madera i Wyspy Kanaryjskie. Rozporządzenie ma również zastosowanie do Islandii, Norwegii i Szwajcarii. Nie obejmuje natomiast Wysp Owczych, Wyspy Man oraz Wysp Normandzkich.

W poniższym artykule, poruszone zostaną kwestie związane odwołaniem lotu. Poruszone zostaną kwestie rekompensaty, a także wskazane, kiedy przewoźnik nie jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania.

 

Lot odwołany

Przy lotach odwołanych sprawa jest stosunkowo prosta. Rozporządzenie nr 261/2004 zawiera w sobie definicję lotu odwołanego. Stanowi on, że lot odwołany to taki, który nie odbył się, pomimo że był planowany i zostało na niego zarezerwowane co najmniej jedno miejsce.

Kiedy możemy domagać się odszkodowania za odwołany lot?

Jeżeli z przyczyn zależnych od przewoźnika, rejs został odwołany, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy, mają prawo do zwrotu należności albo zmiany planu podróży. Ponadto pasażerowie otrzymują posiłki i napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub emailowe.

W przypadku zmiany trasy, gdy spodziewany czas nowego lotu ma nastąpić co najmniej jeden dzień po planowanym starcie lotu odwołanego, pasażerom przysługuje również zakwaterowanie w hotelu i transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania.

Wysokość odszkodowania zależy od długości trasy i wynosi odpowiednio:

  • 250 € dla wszystkich lotów o długości do 1 500 km,
  • 400 € dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1 500 km i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 km do 3 500 km,
  • 600 € dla wszystkich pozostałych lotów.

Podane odległości mierzone są metodą trasy po ortodromie, czyli najkrótszej drodze liczonej po powierzchni kuli, łączącej miejsce wylotu i miejsce docelowe.

Prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego przysługuje, chyba że pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu z odpowiednim wyprzedzeniem wynoszącym:

  • co najmniej dwa tygodnie przed planowanym czasem odlotu lub
  • od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowanym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowanym czasie przylotu lub
  • mniej niż siedem dni przed planowanym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowanym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowanym czasie przylotu.

Należy również pamiętać o tym, że w razie skorzystania przez pasażera z opcji zmiany planu podróży, obsługujący przewoźnik ma prawo do zmniejszenia odszkodowania o 50%.

Zwrot należności lub zmiana planu podróży obejmuje wybór pasażera pomiędzy:

1) 2)
zwrotem pełnego kosztu biletu po cenie w jakiej został kupiony, za część lub części podróży, która się nie odbyła;

jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży wraz z (gdy jest to odpowiednie) lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu w najwcześniejszym możliwym terminie

zmianą planu podróży, na porównywalnych warunkach, do miejsca docelowego, w najwcześniejszym możliwym terminie lub w terminie późniejszym, dogodnym dla pasażera, w zależności od dostępności wolnych miejsc

 

 

Zwrot należności następuje w terminie 7 dni i jest wypłacany:

  • w gotówce,
  • elektronicznym przelewem bankowym,
  • przekazem bankowym lub czekami bankowymi albo
  • w bonach podróżnych i/lub w formie innych usług – za pisemną zgodą pasażera (warto zatem zwracać uwagę na to co podpisujemy)

Kiedy nie przysługuje pasażerowi roszczenie o odszkodowanie (z art. 7)?

Przewoźnik odpowiada w jedynie sytuacji, gdy przyczyny odwołania lotu są od niego zależne. Nie zawsze jednak tak się dzieje. Nie możemy mieć do przewoźnika roszczenia, gdy przyczyną odwołania lotu jest zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, których mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, nie można było uniknąć. Przykładem takich sytuacji są np. złe warunki atmosferyczne, przyczyny techniczne leżące po stronie lotniska, strajk obsługi lotniska czy zagrożenie terrorystyczne. Przewoźnik nie jest natomiast zwolniony z odszkodowania za opóźniony lub odwołany lot, gdy po jego stronie leży odpowiedzialność za usterki techniczne. Na przewoźniku spoczywa również ciężar udowodnienia czy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu.

Taką wykładnię przyjmuje również TSUE, orzekając, iż problem techniczny, który wystąpił na statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty „nadzwyczajnymi okolicznościami” w rozumieniu tego przepisu, chyba że problem ten jest następstwem zdarzeń, które – ze względu na swój charakter lub źródło – nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli.

Podsumowując – w przypadku lotu odwołanego – jeżeli jego odwołanie nastąpiło z okoliczności zawinionych przez przewoźnika, nie z sytuacji nadzwyczajnej, mamy prawo do ubiegania się odszkodowania.

Tekst: Hanna Kurzyca