13 października 2019 roku powstanie Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Od tego dnia poszczególne podmioty zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym będą zobowiązane zgłosić do Rejestru informacje o swoich beneficjentach rzeczywistych. Przepisy te są częścią ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, która implementuje zmienioną dyrektywę UE 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1) w/w ustawy beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna lub kilka osób fizycznych, które sprawują bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem i posiadają instrumenty umożliwiające wywieranie wpływu na czynności i działania podejmowane przez klienta lub inne osoby, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna.

Spółki wpisane do KRS przed 13 października 2019 r. są zobowiązane zgłosić beneficjenta rzeczywistego w terminie do 13 kwietnia 2020 r. Nowe spółki (powstałe po 13.10 br.) mają na to   7 dni od daty wpisu do KRS.

Wszelkie zmiany dotyczące beneficjentów rzeczywistych spółki powinny zgłaszać do Rejestru w terminie 7-dniowym. Na spółkę, która nie zgłosiła informacji o beneficjentach rzeczywistych w wymaganym terminie mogą zostać nałożone kary administracyjne (w tym pieniężne).

Zgłoszenia w formie elektronicznej dokonuje osoba reprezentująca spółkę, a zatem przepisy nie wykluczają zgłoszenia przez pełnomocnika.

Informacje o beneficjentach rzeczywistych będą jawne, publiczne oraz dostępne nieodpłatnie dla każdego.

Kim dokładnie jest beneficjent rzeczywisty?

Beneficjentem rzeczywistym w przypadku osoby prawnej innej niż spółka posiadająca papiery wartościowe dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, która podlega obowiązkowi ujawniania informacji jest:

  • osoba fizyczna będąca udziałowcem lub akcjonariuszem klienta i posiadająca prawo własności o wartości większej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji klienta,
  • osoba fizyczna, która ma więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym klienta, również jako zastawnik, użytkownik lub osoba dysponująca prawami na podstawie porozumień z innymi osobami i podmiotami uprawnionymi do głosu,
  • osoba fizyczna, która ma realną kontrolę nad podmiotem lub podmiotami, którym łącznie przysługuje prawo własności w wysokości większej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji klienta albo która łącznie dysponuje więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym klienta, w tym jako np. zastawnik, użytkownik albo na podstawie porozumień zawartych z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osoba fizyczna sprawująca rzeczywistą kontrolę nad klientem dzięki posiadaniu uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (jednostka dominująca),
  • osoba fizyczna, która zajmuje wyższe stanowisko kierownicze.

Beneficjentem rzeczywistym klienta będącego trustem według Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu jest:

  • założyciel trustu,
  • powiernik trustu,
  • nadzorca trustu,
  • beneficjent trustu,
  • inna osoba mająca realną kontrolę nad trustem.

Beneficjentem rzeczywistym w wypadku klienta będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, co do którego nie istnieją przesłanki ani okoliczności wskazujące na to, że kontrolę nad nim sprawuje inna osoba fizyczna, jest sam klient.

Kto jest zobowiązany do zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych?

Począwszy od 13 października 2018 r. niżej wymienione podmioty będą miały obowiązek zgłaszania do rejestru informacji o swoich beneficjentach rzeczywistych:

1)      spółki jawne;

2)      spółki komandytowe;

3)      spółki komandytowo-akcyjne;

4)      spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;

5)     spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

Jakie dane beneficjenta rzeczywistego będą ujawnione w Rejestrze?

  • imię i nazwisko,
  • obywatelstwo,
  • państwo zamieszkania,
  • numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
  • informacja o wielkości i charakterze udziału lub uprawnienia przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Tekst: Izabela Kryspin